خواجه نصير الدين الطوسي
213
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
دعوى آن كنند كه زر بسازيم كه از خلاص بهتر باشد « 1 » . اما اين سخن ( حقيقتى و ) وزنى ندارد . و برنج دمشقى نيك بزر ماند ، ( و ) تا در آتش نبرند ، و اعتبار گرانى و سبكى نكنند . از زر باز ندانند ، زيرا كه چون بر محكّ زنند قرب چهار دانگ عيار دارد . اما ( چون ) در آتش ( برند در حال ) سياه شود ، ( از بهر آنكه توتيا كشته از سرب است ، با مس آميزشى تمام ندارد . آن را بر روى اندازند ، و هربار كه برنج در آتش برند روى او بار ديگر بپايد . و مديد ( كذا ) تا با رنگ خود آيد « 2 » ، و هربار كه بگدازند اگر بتازگى توتيا به روى ننهند بدتر شود . فى الجمله ) زر از همهء گوهرها گدازنده « و ناگدازنده » « 3 » پايندهتر است . و در چشم اهل عالم ( عزيز . و فرمانبردار بغايتيست تا چنان كه مىخواهند و بهر شكل كه مىخواهند درو تصرّف كنند . و از اين جهت معاملات اهل عالم ) با يكديگر روان شده است . و در مفرحّها و معاجين و در داروهاء چشم به كار دارند ( و به گر و خارش نيك سود دارد . و با ديگر داروها ) بوى دهن خوش كند . و عسر البول را نافع بود « 4 » و معاجين كه در وى زر كنند پاك و نيكو بماند .
--> ( 1 ) - ج ، ن ، م : كه از خلاص نيايد ( 2 ) - عبارت نارساست ( 3 ) - ع : و غير آن ( 4 ) - م : نيكو بود .